Gasprijs piekt sinds 2022, terwijl Creg misleidende energiekortingen aan banden legt

De Europese gasprijs klom eind oktober boven 97 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds de energiecrisis van eind 2022. Onrust in het Midden-Oosten en de start van het stookseizoen duwen de vraag en de prijs omhoog. Dat niveau blijft wel nog ver onder de piek van ruim 340 euro per MWh tijdens de crisis van 2022. Een hogere groothandelsprijs voor gas werkt door in de facturen van huishoudens, doorgaans met enkele maanden vertraging. Veel gezinnen in België verwarmen nog met gas, wat hun factuur gevoelig maakt voor schommelingen op de internationale markt. Ook de elektriciteitsprijs volgt vaak de gasprijs, omdat gascentrales op veel momenten de groothandelsprijs voor stroom op de Europese markt bepalen.

Net nu de energieprijzen pieken, grijpt de federale energieregulator Creg in tegen misleidende welkomstkortingen. Creg is voluit de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas. Leveranciers lokten nieuwe klanten vaak met een flinke korting die pas na een wachttijd of onder bepaalde voorwaarden inging. Dat zorgde voor onaangename verrassingen en verwarring bij de jaarlijkse eindafrekening. Een voorwaardelijke korting op een gas- of elektriciteitscontract moet voortaan gelden vanaf de eerste verbruikte kWh. Ze moet ook de hele contractduur duren, zonder wachttijd of voorwaarden die pas later intreden. Wijzigt een leverancier het tarief halverwege de maand, dan moet het product een volledig nieuwe naam krijgen. Een extra cijfer achter de bestaande naam is niet genoeg. Wie nu een vast contract afsluit, kan daardoor meer dan 600 euro op gas en meer dan 450 euro op elektriciteit besparen. Bij een vast contract liggen de eenheidsprijzen voor de hele looptijd vast, terwijl ze bij een variabel contract elke maand meebewegen met de markt. Klanten vergelijken voortaan dus een transparantere korting tussen leveranciers, in plaats van een voorwaarde die pas later blijkt.

Creg legt ook de sociale energietarieven voor het vierde kwartaal vast, die lopen van 1 oktober tot eind december. Dat sociaal tarief is een korting op de energiefactuur voor huishoudens met een laag inkomen of een erkende beperking, uitgekeerd via de energieleverancier. De federale overheid herziet dat tarief elk kwartaal, zodat het de schommelingen op de energiemarkt volgt. Volgens Creg stijgen de tarieven met 11,4 procent voor gas en verwarming en met gemiddeld 7 procent voor de nachttarieven van elektriciteit. Een ingebouwd prijsplafond van maximaal 10 procent per kwartaal voor elektriciteit en 15 procent voor gas hield de stijging binnen de perken. Zonder dat plafond waren de tarieven met tot 43,7 procent gestegen.

Ook gezinnen zonder sociaal tarief kunnen besparen door hun contract te vergelijken. Creg schatte al dat ongeveer 2 miljoen Belgische gezinnen tot 300 euro per jaar kunnen besparen door over te stappen. Een nieuw contract moet dan beter aansluiten bij hun eigen verbruik. Nog eens 700.000 gezinnen betalen daardoor gemiddeld 700 euro per jaar te veel. Dat cijfer dook in oktober opnieuw op bij de campagne Durf Vergelijken. Daarachter staan de federale overheidsdienst Economie, de telecomwaakhond BIPT, Creg en de financiële toezichthouder FSMA. De campagne moedigt gezinnen aan om hun energiecontract geregeld na te kijken, ook wie nu geen hoge rekening verwacht.