Cyberaanval treft koelinstallaties van 70 tot 75 supermarkten in België

Tussen de 70 en 75 supermarkten in België zijn getroffen door een cyberaanval op hun koelinstallaties. Het gaat vooral om een veertigtal vestigingen van Delhaize. Ook winkels van Carrefour, Intermarché en Spar en één Ikea-winkel zijn geraakt. De schade bestaat vooral uit weggegooide vlees- en visproducten, omdat de temperatuur in koelkasten en diepvriezers opliep. Carrefour, Intermarché en Spar hebben, net als Delhaize, vestigingen in zowel Vlaanderen als Wallonië. Een storing in hun koelsystemen raakt daardoor meteen een groot deel van het land.

De aanval vond plaats in de nacht van zondag 1 op maandag 2 november. Hackers drongen toen op afstand de koelinstallaties van de getroffen winkels binnen. Daardoor werd voeding door de hogere temperaturen onbruikbaar.

De hackers kwamen binnen via de dooifunctie van de koelsystemen. Die functie dient normaal om ijsvorming in diepvriezers tegen te gaan. De aanvallers zetten de functie op afstand aan om de temperatuur te laten stijgen. Koelinstallateur Sabcobel en cyberveiligheidsexpert Axel Legay zeggen dat koelsystemen snel met het internet werden verbonden, zonder voldoende opleiding of beveiliging. Daardoor vonden de aanvallers eenvoudig een ingang. Zo’n koppeling met internet laat een installateur normaal op afstand storingen opsporen en bijsturen. Een technicus moet dan niet voor elke melding naar de winkel rijden. Maar het maakt het systeem ook kwetsbaar voor wie ongevraagd toegang krijgt tot dat beheer. Bij veel supermarktketens stuurt één centraal systeem de koeling van tientallen vestigingen aan. Dat is voor aanvallers aantrekkelijk: met één toegangspunt bereiken ze meteen een groot deel van het winkelnet.

Experts wijzen op een vergelijkbare aanval die half oktober al honderden supermarkten in Frankrijk trof. Daarbij raakten koelinstallaties oververhit in plaats van te koelen. Zij noemen de werkwijze bij de Belgische winkels gelijkaardig aan dat eerdere Franse incident. Ook in Frankrijk ging het om koelsystemen die op afstand via het internet worden bestuurd, dezelfde opzet als bij de Belgische ketens.

De dooicyclus die de hackers op afstand activeerden, draait normaal maar kort en automatisch. Dat duurt net lang genoeg om ijsafzetting op verdampers te verwijderen, voordat het systeem weer terugschakelt naar koelen. Door de cyclus ingeschakeld te houden in plaats van hem na enkele minuten uit te zetten, bleef de temperatuur stijgen in plaats van dalen.