Kamer stemt over wetsontwerp van Van Bossuyt: politie mag woning binnen zonder akkoord bewoner

Het wetsontwerp van asielminister Anneleen Van Bossuyt (N-VA) laat de Dienst Vreemdelingenzaken toe om samen met de politie een woning te betreden zonder akkoord van de bewoner. De Dienst Vreemdelingenzaken is de instantie die over verblijf en terugkeer van buitenlanders beslist. Dat mag alleen na toestemming van een onderzoeksrechter. Het gaat enkel om een vreemdeling met een uitvoerbaar bevel om het grondgebied te verlaten. De maatregel geldt verder alleen wanneer die persoon weigert mee te werken. Er moeten ook redelijke gronden zijn dat hij een gevaar vormt voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Onwettig verblijf alleen is daarvoor dus niet voldoende. De politie moet eerst bij de onderzoeksrechter aantonen dat er meer aan de hand is dan het ontbreken van papieren. Normaal gesproken behandelt een onderzoeksrechter strafonderzoeken en geeft hij toestemming voor huiszoekingen; met het wetsontwerp krijgt die rechter er een rol bij in het vreemdelingenbeleid. Zo’n uitvoerbaar bevel krijgt een vreemdeling onder meer na een definitief afgewezen asielaanvraag of een verlopen verblijfsvergunning.

Het federale parlement stemt donderdag 5 november in plenaire zitting van de Kamer over de tekst. De bevoegde Kamercommissie had de tekst eerder al goedgekeurd. De plenaire stemming vormt de laatste stap in het wetgevingsproces, na de voorbereiding in de commissie. Stemt een meerderheid van de volksvertegenwoordigers voor, dan is de tekst aangenomen. Van Bossuyt diende het wetsontwerp in. Als minister stuurt ze de Dienst Vreemdelingenzaken aan en wil ze die dienst de bevoegdheid geven om woningen te betreden voor de aanhouding van vreemdelingen. Ze is minister van Asiel en Migratie namens N-VA, een van de partijen in de federale regeringscoalitie.

Volgens de Kamer van volksvertegenwoordigers bevat het dossier, met nummer 56K1591, een advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit van 2 juli, verspreid op 3 juli. De Gegevensbeschermingsautoriteit is de Belgische privacytoezichthouder; ze controleert of overheidsmaatregelen de privacywetgeving respecteren. Volgens de memorie van toelichting bij het wetsontwerp bracht ook de Raad van State al op 20 augustus 2025 advies uit, onder het nummer 78.049/2/V. Dat advies ging onder meer over de proportionaliteitstoets die de onderzoeksrechter moet uitvoeren en over de bescherming van derden bij een woonstbetreding. De Kamercommissie Binnenlandse Zaken nam de tekst op 27 oktober al in tweede lezing aan. Daarna wachtte ze nog op de stemming in plenaire zitting.

Tegenstanders van het wetsontwerp kwamen woensdagavond 4 november op meer dan vijftig plekken in heel België samen. Dat gebeurde onder meer in Leuze-en-Hainaut, Durbuy/Barvaux, Hotton en Viroinval. Verschillende gemeenten keurden er tegen-moties goed, nog voor de stemming in de Kamer. Zo’n tegen-motie is een signaal van een gemeenteraad aan het federale parlement, zonder juridisch bindende kracht. De protesten richten zich vooral op het punt dat de politie zonder akkoord van de bewoner een woning mag betreden. Dat is het onderdeel waar ook de tekst van het wetsontwerp zelf om draait. De stemming in de Kamer volgt donderdag 5 november, enkele dagen na die golf van lokale acties.