Dodental treinramp Spanje stijgt naar minstens 68, Infrabel: Belgisch spoor extreem veilig

Het dodental na de treinbotsing bij het Spaanse Urda is, volgens de Spaanse autoriteiten, opgelopen tot minstens 68, met meer dan tachtig gewonden. Eerdere berichten op de dag van het ongeval spraken nog van ongeveer 30 tot 31 doden; de teller liep de hele dag verder op naarmate de hulpdiensten meer slachtoffers vonden. Een hogesnelheidstrein van Renfe, de Spaanse nationale spoorwegmaatschappij, botste op 28 oktober bij Urda in de provincie Toledo achterop een stilstaande trein van de concurrent Iryo. Urda ligt op ongeveer 150 kilometer van Madrid. Iryo is een van de private maatschappijen die de voorbije jaren naast Renfe op de Spaanse hogesnelheidslijnen zijn gaan rijden. Toledo grenst aan de regio rond Madrid en wordt doorkruist door een van de drukste hogesnelheidslijnen van het land.

Volgens minister Puente, de Spaanse minister van Mobiliteit, ligt een foute beslissing van het controlecentrum aan de basis van het ongeval. Er was eerst een storing in het beveiligingssysteem over 63 kilometer spoor. Daarna liet de verkeersleiding de hogesnelheidstrein weer vertrekken terwijl de andere trein het spoor nog bezette. Audio-opnames van het controlecentrum wijzen op een menselijke fout, aldus minister Puente. Het definitieve onderzoeksrapport van de Spaanse spoorbeheerder moet nog uitwijzen wie binnen het controlecentrum voor die beslissing verantwoordelijk was en of er bijkomende factoren meespeelden.

De ramp roept in België meteen de herinnering op aan de treinramp in Buizingen, bij Halle. Daar botsten op 15 februari 2010 twee treinen frontaal op elkaar. Bij die ramp kwamen 19 mensen om en raakten meer dan 160 mensen gewond. Het was tot nu toe de zwaarste spoorramp in de recente Belgische geschiedenis en kreeg destijds veel aandacht in de Belgische media. Na Buizingen investeerde België zwaar in nieuwe veiligheidssystemen voor het spoor.

Volgens Infrabel en het Europese agentschap CINEA heeft die investering intussen tot een volledige dekking geleid. Het hele Belgische hoofdspoornet, 6.399 kilometer, is sinds december 2025 uitgerust met het Europese beveiligingssysteem ETCS, meldt Infrabel. ETCS stuurt de snelheid van een trein automatisch bij en remt zo nodig af. Volgens Infrabel maakt dat een snelheidsoverschrijding, een belangrijke ongevalsoorzaak, nagenoeg onmogelijk. De investering kostte circa 2,8 miljard euro, deels met Europese steun. CINEA, het Europese uitvoerend agentschap dat Europese infrastructuursubsidies beheert, bevestigt die volledige dekking (ca. 6.400 km) onafhankelijk van Infrabel. Ook de Europese cofinanciering bevestigt CINEA zelf.

Infrabel beheert in België de spoorinfrastructuur en de veiligheid ervan. Volgens Infrabel-woordvoerster Jessica Nibelle is het Belgische spoorsysteem daardoor extreem veilig. Een menselijke fout zoals in Spanje zou hier enkel via sabotage kunnen optreden, zegt ze. Bij een systeemstoring mag een trein in België alleen verder rijden op zicht van de bestuurder en aan een beperkte snelheid, zegt Nibelle. Transporteconoom Jochen Maes, verbonden aan de UGent, bevestigt dat beeld. Hij voegt er wel de nuance aan toe dat een menselijke fout nooit volledig is uit te sluiten.