De Wever bevriest pensioenen en uitkeringen in 2027, btw-verhoging van de baan

Volgens Dermagne en Hedebouw, respectievelijk PS-voorzitter en PTB-voorzitter, haalt de federale regering geld weg bij gepensioneerden, werknemers en patiënten. Hedebouw noemt de bevriezing van de pensioenen onaanvaardbaar. Dermagne verwijt de regering dat ze faalt op begrotingsvlak en rechtstreeks geld afneemt van wie op een uitkering of pensioen leeft. PS en PTB zitten als oppositiepartijen niet in de federale regering, de Arizona-coalitie van N-VA, MR, Vooruit, CD&V en Les Engagés.

Premier Bart De Wever (N-VA) legde de coalitiepartners een noodmechanisme voor dat alle overheidsuitgaven en indexaties in 2027 bevriest. Dat raakt onder meer sociale uitkeringen, werkloosheidsvergoedingen, pensioenen, ambtenarenlonen en de belastingschijven, die dan niet meestijgen met de prijzen. Wie dus op zo’n uitkering of pensioen leeft, merkt dat jaar geen aanpassing aan de gewone prijsstijgingen. Nieuwe beleidsinitiatieven zouden tijdelijk op pauze gaan. Het voorstel moet financiële markten geruststellen en voorkomen dat België moet werken met voorlopige twaalfden, waarbij de overheid zonder akkoord simpelweg doordraait op de begroting van het jaar ervoor. Zo’n noodscenario zou nieuw beleid blokkeren en de onzekerheid over de overheidsfinanciën verder voeden.

De omstreden verhoging van de btw van 21 naar 22 procent verdwijnt wel uit het voorstel. Die hervorming was een breekpunt met coalitiepartner MR, de Franstalige liberalen. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez bleef onverzettelijk tegen elke btw-verhoging, en Vooruit sloot zich stilletjes bij dat standpunt aan. De Wever liet de maatregel vallen om sneller tot een akkoord met zijn partners te komen. Een duurdere winkelkar door deze btw-verhoging komt er voorlopig dus niet, al blijven lonen en uitkeringen wel op hetzelfde niveau staan.

Het noodvoorstel voor 2027 draait om ongeveer 4 miljard euro aan maatregelen. Dat is maar een fractie van de 10 miljard euro die de Arizona-coalitie tegen 2029 in totaal wil besparen om de verslechterende overheidsfinanciën en de stijgende staatsschuld tegen te gaan. De bredere meerjarenbegroting tot 2029 moet nog worden onderhandeld zodra het noodmechanisme voor 2027 is goedgekeurd. Inwoners van België krijgen dus pas later duidelijkheid over de besparingen die daarna nog volgen.

De Wever wil de noodmaatregelen nog voor het einde van 2026 laten stemmen in het parlement. Zo moet een goedkeuring vóór nieuwjaar als vangnet dienen als de financiële situatie van België in 2027 verder verslechtert. Komt die stemming er niet op tijd, dan loopt het risico op voorlopige twaalfden toe.

Het Schuldagentschap en Van Peteghem, CD&V-vicepremier, waarschuwen dat de Belgische staatsschuld tegen 2029 of eerder in een sneeuwbaleffect kan terechtkomen door de oplopende rente op de financiële markten. Van Peteghem wijst op diezelfde marktdruk en een mogelijke verergering van de schuldopbouw. Een sneeuwbaleffect betekent dat de rente op de schuld zo hoog oploopt dat de schuld zichzelf versterkt voedt, zonder dat de overheid daarvoor nieuwe uitgaven moet doen. Hoe sneller de rente op de financiële markten stijgt, hoe moeilijker de Belgische staat het later heeft om haar oplopende schuld terug te betalen en nieuwe leningen te financieren.

De coalitiepartners moeten het noodmechanisme voor 2027 nog goedkeuren in de verdere onderhandelingen, met een stemming over het noodbudget die De Wever nog voor het jaareinde wil.